Ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу Ҳазрати Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳуни эслаганларида: “Саййидимиз Абу Бакр саййидимиз Билолни озод қилди”, дея ёдга олар эдилар.
Ҳазрати Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг ҳаётларини ўрганар эканмиз, у зотнинг нақадар ўз диндош биродарларига муҳаббатли ва меҳрибон бўлганликларига гувоҳ бўламиз.
Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг Ҳазрати Билол розияллоҳу анҳуни Аллоҳнинг душмани Умайя ибн Халафнинг зулму-ситамларидан озод қилганларининг қиссасига эътибор беринг!
Умайя ибн Халаф алам ва ғазабдан қутуриб, кўкрагига муштлар ва тинмай қичқирар эди: “Қандай фалокат сени бизга йўлиқтирди, эй бахтиқоро қул?! Лот ва Уззога қасамки, сени қул ва хожа муносабатларида зарбулмасалга айлантириб юбораман!”
Билол мўмин иймони, валий буюклиги билан жавоб қиларди: “Аҳад… Аҳад!”
Ҳакамликни бўйнига олган яна бир киши бу савдога аралашиб, шундай дерди: “Эй Умайя, уни ўз ҳолига қўй! Лотга қасамки, бундан кейин у сени қийнамайди. Билол биздан, онаси жориямиз бўлган. Энди у ортиқ ўз Исломи билан бизларни Қурайшга гап-сўз қилмайди!”
Билол каззоб ва маккор юзларга қарайди ва табассум қилганида олд тишлари тонг ёғдусидай ярқирайди. Уларни даҳшатдан қалтирашга мажбурлайдиган ажаб сокинлик билан: “Аҳад… Аҳад…”, – дейди.
Тонг отади, туш яқинлашади. Билолни жазирама иссиққа етаклашади. У эса ҳамон сабрли, тоқатли, матонатли, саботли! Уни азоблаётган пайтда Абу Бакр Сиддиқ уларнинг олдига келади ва: “Роббим Аллоҳ! – деган кишини ўлдирасизларми?” – дея қичқиради. Сўнг Умайяга юзланиб, дейди: “Нархидан ошиғига сот-да, уни озод қил!”
Бу гап гўёки чўкаётган Умайяга нажот қайиғини топгандай таъсир қилди. Абу Бакр озодлик нархини сўраганида кўнгли хуш бўлиб, севинди. Чунки у қулни бўйсундира олишдан батамом умидини узган, бу такаббур хожа “қийналиб” кетган эди. Бунинг устига, Умайя савдогар бўлиб, қулни сотиш уни ўлдиришдан фойдалироқ эканини яхши биларди. Қулни Абу Бакрга сотишди. У эса зудлик билан Билолни озод қилди. У ҳур кишилар орасидан ўрнини эгаллади. Абу Бакр Сиддиқ (розияллоҳу анҳу) Билолнинг қўлтиғидан олиб, эркинлик сари етаклаётган пайтда Умайя унга: “Ол уни, Лот ва Уззога қасамки, агар уни бир дирҳамга оламан деганингда ҳам сотиб юборган бўлардим”, – деди.
Унинг сўзларида умидсизлик аламию кўнгил совиш аччиғи бор эди. Абу Бакр жавоб беришни маъқул кўрмади. Айни чоғда хожанинг кинояли сўзларида биродар бўлиб қолган бу азиз инсоннинг иззат-нафсига тегиш, таҳқирлаш оҳанглари ҳам бор эди. Шу боис Умайяга жавобан: “Аллоҳга қасамки, уни юз дирҳамга сотганингда ҳам, тўлардим”, – деди. У биродарининг озодликка чиққанини айтиш учун Расулуллоҳнинг (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига йўл олди. Бу воқеа катта байрамга айланди.
Тошкент тумани “Холмуҳаммад ота” жоме масжиди
имом–хатиби Авазхўжа Бахромов манбалар асосида тайёрлади

Fitrat.uz Ўзбекистон мусулмонлари идораси Тошкент вилояти вакиллиги